Debaty sejmowex789 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie nielegalnych działań Komendy Głównej OHP

   W związku z przekazaniem przy piśmie z dnia 24 marca 1999 r. (znak: SPS-0202-1631/99) interpelacji pana posła Jana Rokity w sprawie nielegalnych działań Komendy Głównej OHP - przedstawiam stanowisko w zakresie zagadnień będących w kompetencji ministra pracy i polityki socjalnej.    W interpelacji poruszone zostały trzy grupy problemów.    Pierwsza grupa problemów dotyczy wyobrażenia pana posła co do sekwencji zdarzeń po 1 stycznia 1999 r. Pan poseł twierdzi, iż zgodnie z przepisami wprowadzającymi reformę administracji - w odniesieniu do OHP - powinno mieć miejsce:    - podporządkowanie komend wojewódzkich zarządom województw,    - dostosowanie nowej struktury organizacyjnej do nowych warunków przez władze województw,    - dostosowanie zatrudnienia w jednostkach OHP zgodnie z przepisami obowiązującymi w systemie edukacji,    - postawienie w stan likwidacji Komendy Głównej OHP.    Stwierdzam, iż podporządkowanie wojewódzkich komend zarządom województw (urzędom marszałkowskim) nastąpi z dniem 1 stycznia 2000 r., zgodnie z art. 97 pkt 26, 27, w związku z art. 150 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (DzU nr 106, poz. 668).    Minister pracy i polityki socjalnej w dniu 30 grudnia 1998 r., w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i administracji, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (DzU nr 133, poz. 872), wydał rozporządzenie w sprawie dostosowania organizacji regionalnych i wojewódzkich komend ochotniczych hufców pracy do organizacji administracji publicznej (DzU nr 166, poz. 1249), w którym dostosował organizację regionalnych i wojewódzkich komend OHP do organizacji administracji publicznej, określając, że w każdym województwie funkcjonować będzie jedna wojewódzka komenda OHP, obejmująca zasięgiem swego działania obszar nowego województwa. Każdej wojewódzkiej komendzie podlegać będą filie obejmujące swym zasięgiem powiaty wymienione w rozporządzeniu. Komendant Główny OHP zarządzeniem z dnia 31 grudnia 1998 r. dokonał wdrożenia struktury organizacyjnej OHP zgodnie z wymogami omawianego rozporządzenia. Stąd też przedstawiona w interpelacji teza, iż władze województw powinny dostosować do nowych warunków strukturę organizacyjną OHP, nie znajduje w świetle ww. przepisów prawnych zastosowania. Do dostosowania struktury organizacyjnej OHP został zobligowany minister pracy i polityki socjalnej. Zadanie to zostało wykonane zgodnie z obowiązującymi ustawami, zarówno kompetencyjną, jak i wykonawczą.    Odnośnie zaś do sugestii, iż zatrudnienie w OHP powinno być dostosowane do przepisów obowiązujących w systemie edukacji, wyjaśniam, iż zasady zatrudniania, kwalifikacje z zakresu wykształcenia oraz niezbędny staż pracy do zajmowania poszczególnych stanowisk w ochotniczych hufcach pracy określa rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 12 lipca 1996 r. w sprawie zasad wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników ochotniczych hufców pracy (DzU nr 94, poz. 431). Zatrudnianie pracowników w ochotniczych hufcach pracy dokonywane jest w oparciu o to rozporządzenie oraz wprowadzone zmiany wynikające z rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 13 stycznia 1999 r. (DzU nr 7, poz. 61). W aktualnie obowiązujących tabelach stanowisk, zaszeregowań i wymagań kwalifikacyjnych w OHP nie występują stanowiska nauczycieli, co wiązałoby się ze stosowaniem rozporządzeń ministra edukacji narodowej. Wyjątkiem są występujące w ochotniczych hufcach pracy stanowiska instruktorów praktycznej nauki zawodu, które obsadzane są pracownikami posiadającymi kwalifikacje określone w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (DzU nr 98, poz. 433).    Odnośnie do tezy przedstawionej w interpelacji o konieczności likwidacji Komendy Głównej OHP informuję, iż żaden z obowiązujących obecnie aktów prawnych nie obligował i nie obliguje do postawienia w stan likwidacji Komendy Głównej OHP. Co więcej, likwidacja Komendy Głównej byłaby działaniem niecelowym i wręcz szkodliwym. Podstawowym zadaniem Komendy Głównej jest koordynacja funkcjonowania jednostek organizacyjnych OHP, inspirowanie nowatorskich działań, rozwiązań organizacyjnych i merytorycznych, umożliwiających ochotniczym hufcom pracy realizację ustawowo powierzonych im zadań w stosunku do młodzieży wymagającej szczególnej troski i wsparcia instytucjonalnego państwa. Trudno zresztą wyobrazić sobie zarządzanie tak licznymi i różnorodnymi jednostkami organizacyjnymi OHP bez wypracowanych w Komendzie Głównej standardów, w oparciu o które realizowany jest spójny system edukacyjny i resocjalizacyjny. Niemożliwe też jest zarządzanie i nadzorowanie prawidłowego wydatkowania środków finansowych z budżetu państwa przeznaczonych na te cele.    Druga grupa problemów przedstawionych przez pana posła Jana Rokitę dotyczy działań komendanta głównego OHP pana Janusza Lewandowskiego, powołanego na to stanowisko 18 maja 1998 r.    W odniesieniu do podniesionego zarzutu bezprawnego podporządkowania Komendzie Głównej dziewięciu najbardziej doinwestowanych jednostek organizacyjnych informuję, że wymienione jednostki organizacyjne zostały utworzone na mocy zarządzenia komendanta głównego OHP nr 42/ZKO z dnia 1 grudnia 1993 r. w sprawie utworzenia w strukturze organizacyjnej OHP jednostki pod nazwą ˝Centrum kształcenia i wychowania OHP˝ i w tej samej formule funkcjonują one obecnie. Centra kształcenia i wychowania stanowią ponadregionalną formę organizacyjną jednostek podstawowych OHP, przystosowanych do kompleksowej realizacji zadań w zakresie kształcenia i wychowania uczestników, dokształcania kadry OHP oraz aktywnych form przeciwdziałania bezrobociu. Otwarte są one również na rozwiązywanie problemów młodych ludzi spoza OHP, ze środowisk lokalnych. W latach 1993-1994 utworzono pięć takich jednostek. W czerwcu 1998 r., a więc przed uchwaleniem ustawy kompetencyjnej - dalsze cztery. Komenda Główna sprawuje jedynie nadzór nad ich programową działalnością, natomiast finansowanie i obsługa logistyczna leży w kompetencjach wojewódzkich komendantów OHP, właściwych terytorialnie.    Pan poseł Jan Rokita nie podał w swej interpelacji, z którego paragrafu rozporządzenia w sprawie dostosowania organizacji regionalnych i wojewódzkich komend ochotniczych hufców pracy do organizacji administracji publicznej wynika sprzeczność takiego działania z prawem. Minister pracy i polityki socjalnej takiej sprzeczności nie dostrzega.    W nawiązaniu do zarzutu o bezprawnym utworzeniu dziewięciu gospodarstw pomocniczych Komendy Głównej informuję, że powodem powołania gospodarstw pomocniczych Komendy Głównej OHP, jak wynika z wyjaśnień komendanta głównego, był fakt, że w projekcie ustawy budżetowej na 1999 r. na funkcjonowanie OHP przewidziano mniejszą kwotę od oczekiwanej. Komendant główny OHP podjął inicjatywę związaną ze stworzeniem jednostki organizacyjnej mogącej wypracować środki finansowe na wsparcie działalności statutowej ochotniczych hufców pracy. W tym celu, w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 maja 1991 r. w sprawie gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych (DzU nr 42, poz. 195), powołał 9 gospodarstw pomocniczych, których zadaniem jest wypracowanie środków na poprawę warunków żywienia i zakwaterowania młodzieży oraz organizację pracy wychowawczej. Gospodarstwa te zajmują się organizacją kursów, szkoleń, dbają o lepsze wykorzystanie bazy lokalowej, którą dysponują ochotnicze hufce pracy, a także w wielu wypadkach są pracodawcami dla uczestników OHP, organizując im przy tym praktyczną naukę zawodu. Zarówno ich organizacja, jak i obecna działalność nie naruszają żadnych aktów prawnych, nie ma też bezpośredniego związku z ustawą kompetencyjną, jak również z wcześniej cytowanym rozporządzeniem ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 30 grudnia 1998 r.    Wyjaśniając zarzut o podjętych przez komendanta głównego kosztownych remontach komendy i zakupach, stwierdzam, że budynek biura wymagał odnowienia wewnątrz oraz naprawy instalacji wodnej i sanitarnej, których łączny koszt w ciągu całego 1998 r. wyniósł 11 000 PLN. Dokonano zakupu nie 3, lecz 18 samochodów, z których 15 otrzymały komendy wojewódzkie, a 3 faktycznie pozostały w Komendzie Głównej. Inwestycja ta w przeważającym stopniu była sfinansowana ze środków PFRON i była w pełni uzasadniona ze względu na zwiększony obszar działalności każdej z komend.    Działalność inwestycyjna i remontowa Komendy Głównej była w styczniu 1999 r. przedmiotem kontroli Najwyższej Izby Kontroli. W jej wyniku nie stwierdzono działań niezgodnych z racjonalnym wydatkowaniem środków finansowych i naruszeń obowiązującego prawa.    W odniesieniu do zarzutu założenia przez komendanta głównego stowarzyszenia stwierdzam, że taki fakt miał miejsce. Zwracam jednak uwagę, że stowarzyszenie to zostało zarejestrowane przez Sąd Wojewódzki w Warszawie, co oznacza, że organ władzy sądowniczej uznał je za zgodne z prawem. Informuję również, że ministrowi pracy i polityki socjalnej nie są znane zapowiedzi przejęcia przez osoby fizyczne majątku OHP. Ponadto moim zdaniem nie jest możliwe przekazanie majątku skarbu państwa, będącego w zarządzie OHP, jakiemukolwiek stowarzyszeniu. W takim przypadku, gdyby pan poseł czy ktoś inny posiadał dowody niezgodnego z prawem działania komendanta głównego, powinien niezwłocznie zawiadomić organa prokuratury.    W odniesieniu do zarzutu o wymuszeniu przystąpienia do stowarzyszenia wszystkich członków kierownictwa OHP informuję, że ministrowi pracy i polityki socjalnej fakt taki nie jest znany i wydaje się wątpliwy. Niemniej jednak poleciłem przeprowadzenie kontroli w tym zakresie.    Natomiast co do zarzutu dotyczącego wydania przez komendanta głównego pisemnego polecenia przekazania w zarząd Komendy Głównej nieruchomości będących w zarządzie komend wojewódzkich informuję, że fakt taki jest znany ministrowi pracy i polityki socjalnej. Powodem tej decyzji była chęć uporządkowania stanu prawnego majątku skarbu państwa w celu sprawnego dysponowania nim, zgodnie zresztą z ustawą o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (DzU nr 115, poz. 741). Natomiast ˝jedyny komendant wojewódzki, który przeciwstawił się tym bezprawnym poleceniom˝ - tj. komendant Jedynak - został zwolniony nie z powodu przeciwstawienia się omówionej wcześniej sytuacji, lecz z innych przyczyn - niekompetencji, braku operatywności, braku inicjatywy i braku samodzielności w podejmowaniu decyzji, co spowodowało zaniedbania w realizacji zadań statutowych. Bezpośrednią zaś przyczyną podjęcia takiej decyzji były zaniedbania pana Jedynaka, które doprowadziły do sytuacji, iż w Ośrodku Szkolenia i Wychowania w Toniach w Krakowie 200 uczestników OHP pozbawionych byłoby możliwości kształcenia. Minister pracy i polityki socjalnej był monitowany w tej sprawie m.in. przez pana posła Jana Rokitę. Informuję również, że narastający konflikt pana Jedynaka z Zakładowym Związkiem Zawodowym NSZZ ˝Solidarność˝ i OPZZ był przedmiotem wdrożonej w tym zakresie kontroli MPiPS w listopadzie 1998 r. Konflikt ten zresztą spowodował w styczniu 1999 r. pisemne wystąpienie związków do komendanta głównego o odwołanie pana Jedynaka ze stanowiska komendanta wojewódzkiego OHP w Krakowie.    W odniesieniu do postawionego zarzutu o utrzymywaniu niezmienionego aparatu biurokratycznego należy stwierdzić, że komendant główny OHP, realizując rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej, wydane w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i administracji, nie przekroczył swoich uprawnień dostosowując strukturę organizacyjną i nazewnictwo jednostek organizacyjnych OHP do wymogów cytowanego wyżej rozporządzenia. Podjęte ustalenia, że filie wojewódzkich komend OHP realizują zadania określone dla utworzonych wcześniej w likwidowanych województwach jednostek organizacyjnych centrów edukacji i pracy, jako filie - centra edukacji i pracy, obejmujące swym zasięgiem powiaty określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej, nie noszą znamion przekroczenia uprawnień przez komendanta głównego OHP. Jednocześnie należy stwierdzić w świetle posiadanych danych, że doprowadzono do redukcji zatrudnienia w likwidowanych komendach wojewódzkich o 30%. Podstawową grupą pracowniczą ochotniczych hufców pracy jest grupa zatrudniona na stanowiskach wychowawczych. Administracja w OHP stanowi ok. 12%. Pod względem wykształcenia blisko 50% zatrudnionych posiada wykształcenie wyższe. Średnia płaca, przypadająca miesięcznie na jeden etat, w wysokości 853,01 zł jest płacą bardzo niską - pod koniec 1998 r. stanowiła 60% średniej krajowej. Taki stan rzeczy powoduje, że z OHP odchodzą najlepsi pracownicy. Trudno więc tutaj mówić o swoistej polityce personalnej komendanta głównego OHP. Przytoczony w interpelacji przykład tej swoistej polityki w odniesieniu do zatrudnienia w Krakowie funkcjonariusza dawnej cenzury miał rzeczywiście miejsce, tyle że ten pan został zatrudniony w Komendzie Wojewódzkiej OHP w 1995 r. przez byłego komendanta pana Jedynaka.    Trzecia grupa problemów, które porusza pan poseł Jan Rokita, składa się z 7 pytań stanowiących konkluzję wynikającą z przekonania pana posła, że wcześniej przedstawione w interpelacji tezy są prawdziwe. Poniżej przedstawiam swoje stanowisko w odniesieniu do kolejnych pytań.    Na pytanie: ˝Dlaczego minister pracy i polityki socjalnej godzi się na otwarte łamanie wydanych przez siebie rozporządzeń przez swoich podwładnych?˝ - odpowiedź brzmi: minister nie godzi się, ale też i takie fakty nie mają miejsca.    W związku z pytaniem: ˝Jakie kroki rząd RP podjął dla wprowadzenia w życie przepisów art. 42 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu?˝ - wyjaśniam, że do wdrażania ww. ustawy zobligowany był nie rząd, lecz minister pracy i polityki socjalnej. Dlatego też minister pracy i polityki socjalnej wydał stosowne rozporządzenie i spowodował, że zostało ono zrealizowane.    Na pytanie: ˝Co rząd zamierza zrobić z funkcjonariuszem publicznym, który wobec przekazania OHP samorządowi buduje prywatne stowarzyszenie o tej samej nazwie, złożone z kierownictwa instytucji publicznej, i otwarcie zapowiada przejęcie majątku publicznego na rzecz stowarzyszenia?˝ - odpowiedź brzmi: uważam, że każdy człowiek w Polsce ma prawo założyć stowarzyszenie, zresztą kwestia ta była już wcześniej szczegółowo omawiana. Wojewódzcy komendanci - w większości społecznicy i pasjonaci - którzy weszli w jego skład, widzą duże możliwości w realizacji zadań OHP poprzez stowarzyszenie działające w formach organizacji pozarządowej, jak chociażby pozyskiwanie środków finansowych na realizację programów związanych z integracją z Unią Europejską.    W odniesieniu do pytania: ˝Jak rząd ocenia realizację reformy samorządowej w zakresie struktur OHP?˝ - zwracam uwagę, że w OHP ta reforma zacznie funkcjonować dopiero z dniem 1 stycznia 2000 r., dlatego też przedwczesne jest w chwili obecnej dokonywanie jej oceny.    Natomiast w kwestii pytania: ˝Kiedy zostanie zlikwidowana Komenda Główna OHP, podporządkowana rządowi...˝ - po raz kolejny informuję, że żaden z obowiązujących obecnie aktów prawnych nie obliguje do postawienia w stan likwidacji Komendy Głównej OHP. Co więcej, jej likwidacja pozostawiłaby wszystkie jednostki OHP bez nadzoru zarówno merytorycznego, jak i finansowego. Pragnę także zauważyć, że ochotnicze hufce pracy to coś więcej niż Komenda Główna, wojewódzkie komendy oraz struktury szczebla podstawowego. OHP to przede wszystkim wypracowany przez tę instytucję system wychowawczy z właściwymi do realizowanych zadań metodami pracy, system będący wartością samą w sobie.    W nawiązaniu do pytania: ˝Jakie jest źródło finansowania OHP w 1999 r.?˝ wyjaśniam, że ochotnicze hufce pracy finansowane są z budżetu państwa, zgodnie z ustawą budżetową z dnia 17 marca 1999 r. (DzU nr 17, poz. 154) - część 09, dział 89, rozdział 8995.    W odniesieniu do ostatniego pytania: ˝Czy rząd akceptuje politykę personalną, w ramach której zwalnia się z pracy ludzi broniących majątku państwowego przed otwarcie formułowanym zamiarem kradzieży, zaś powołuje w imieniu RP dla wykonania tego planu funkcjonariuszy cenzury?˝ - wyjaśniam, że właśnie zwolniony został komendant, który owego funkcjonariusza dawnej cenzury przyjął do pracy.    Podsekretarz stanu    Piotr Kołodziejczyk    Warszawa, dnia 9 kwietnia 1999 r.