Debaty sejmowex789 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie uregulowania współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Jana Kulasa w sprawie uregulowania współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi (przesłaną przy piśmie SPS-0202-2273/99 z dnia 27 lipca 1999 r.), z upoważnienia prezesa Rady Ministrów uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Problematykę związaną ze współpracą administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi w imieniu prezesa Rady Ministrów podejmuje zespół doradców prezesa Rady Ministrów ds. społecznych. Zespół ten, składający się z doradcy głównego - pana prof. Antoniego Sułka oraz doradców, opracowuje strategię działania rządu i prezesa Rady Ministrów wobec organizacji pozarządowych. W szczególności w skład tego zespołu wchodzi doradca ds. organizacji pozarządowych - Agnieszka Bogucka.    Do jej obowiązków realizowanych w oparciu o struktury Kancelarii Prezesa Rady Ministrów należy m.in.:    - analiza sektorowa (obserwacja zagrożeń i mocnych stron funkcjonowania sektora),    - przygotowanie projektów kierunkowych rozwiązań w sektorze,    - przygotowanie merytoryczne kontaktów prezesa Rady Ministrów z przedstawicielami organizacji pozarządowych, odpowiedzi na oświadczenia, interwencje, postulaty, listy,    - przygotowanie propozycji do pracy pionu studiów, analiz i informacji Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,    - obsługa merytoryczna - poprzez odpowiednie jednostki poszczególnych departamentów pionu analiz.    Ustawa o działach administracji rządowej nie wpłynie wprost na współpracę z organizacjami pozarządowymi. Nie wprowadza ona żadnych rozwiązań w tym zakresie. Niezbędne pozostaje w dalszym ciągu systemowe ujęcie problemu, proponowane w projekcie ustawy o współpracy organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi, nad którym prace po reorganizacji Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w marcu br. przejął Gabinet Polityczny PRM.    Prace nad ustawą o współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi są bardzo zaawansowane. W pracach nad jej projektem, prowadzonych poprzednio (do marca br.) przez pełnomocnika prezesa Rady Ministrów ds. organizacji pozarządowych brały bardzo znaczący udział reprezentacje szerokiego kręgu organizacji pozarządowych. Projekt obecnie znajduje się po kolejnym etapie uzgodnień międzyresortowych. Wykazały one pokaźną dysproporcję widzenia poszczególnych zapisów projektu przez przedstawicieli resortów w stosunku do tego, który reprezentują przedstawiciele III sektora. Sprawy te w trybie uzgodnieniowym będą finalizowane we wrześniu br. Dotyczy to w szczególności spraw finansowych.    Podkreślić należy, że szereg rozwiązań o charakterze ulg i przywilejów dla organizacji pozarządowych znajduje się także obecnie w zapisach obowiązujących ustaw podatkowych, natomiast procedury, wprowadzone (po poprawkach dotyczących art. 118) ustawą o finansach publicznych w zakresie zadań państwowych, które mogą być realizowane przez organizacje III sektora w trybie zlecenia, są drożne i stosowane zarówno przez organa administracji rządowej, jak też samorządowej. W żadnym wypadku nie można powiedzieć, że brak ustawy sektorowej powoduje tu zatrzymanie współpracy, która jest prowadzona.    Po raz pierwszy w III RP zasada pomocniczości była tak szeroko uwzględniona w pracach nad reformowaniem państwa. W szczególności pierwsze półrocze funkcjonowania struktury samorządowej państwa przyniosło już wiele doświadczeń i dowodów dobrej współpracy samorządów z organizacjami pozarządowymi. W licznych ośrodkach na poziomie województw, a szczególnie miast przyjęto regionalne programy współpracy o różnej konstrukcji, zróżnicowanych założeniach i zastosowanych procedurach. Są one znakomitym polem do obserwacji, które z tych rozwiązań w warunkach naszego kraju mogą okazać się najbardziej przydatne i skuteczne. Jest jednak oczywiste, że wszędzie podstawowym wyznacznikiem rozwoju trzeciego sektora jest dostęp do środków finansowych zapewniających możliwość realizowania przez te organizacje celów statutowych i bezpieczeństwo funkcjonowania struktur, ponieważ co do pryncypiów polskie prawo zarówno o stowarzyszeniach, jak i o fundacjach tworzy pełną możliwość wolnego zrzeszania się i działania organizacji pozarządowych. Tymczasem w sytuacji bardzo trudnego budżetu państwa w okresie transformacji środki te są wielu wypadkach niewystarczające dla zaspokojenia potrzeb. Podobnie sytuacja ekonomiczna społeczeństwa zmniejsza ofiarność publiczną, a także powoduje ograniczenie zarówno wolontariatu, jak i sponsoringu.    Rząd jednak reaguje na konkretne sytuacje. Wzorcowym przykładem współpracy rządu i organizacji pozarządowych może być organizacja pomocy dla uchodźców z Kosowa. Poprzez natychmiastowe po zaistnieniu konfliktu włączenie organizacji pozarządowych, takich jak Polski Czerwony Krzyż, Caritas Polska, Polska Akcja Humanitarna i Fundacja Dobroczynności ˝Atlas˝ do przygotowania i współorganizowania akcji pomocy finansowanej ze środków państwa polskiego z udziałem zaplecza organizacyjnego, a także środków finansowych tych organizacji, pomoc ta była nie tylko bardziej skuteczna i efektywna, ale, co najistotniejsze, bardzo sprawna i natychmiastowa.    Uwagi powyższe dowodzą, że oprócz wachlarza ulg i preferencji dla organizacji III sektora, co do których warto wzorować się na instytucjach państw Unii Europejskiej, gdzie instytucje te sprawdziły się i mogą być bezpiecznie przejmowane, z dużą ostrożnością należy podchodzić do rozwiązań instytucjonalnych, które nie uwzględniają specyfiki polskiego dopiero tworzącego się rynku organizacji pozarządowych, ich wielkiego zróżnicowania majątkowego i organizacyjnego. Te, które swymi korzeniami sięgają PRL i miały jego licencję polityczną, są często wyposażone w ogromny majątek, którego zupełnie brak nowo powstającym organizacjom. Wydaje się, że nie wolno abstrahować od tych uwarunkowań.    Propozycje legislacyjne, zawierające szereg instytucji o charakterze preferencji i przywilejów podatkowych i proceduralnych, skutkujących w sposób ekonomiczny, muszą jednocześnie zawierać mechanizmy kontroli i system sankcji, które zapewnią, że współpraca sektorów państwowego, samorządowego i pozarządowego będzie harmonijna, zapewniać będzie z jednej strony dostęp III sektora do środków publicznych, ale z drugiej zapewni przejrzystość jego funkcjonowania i skuteczny nadzór nad sposobami angażowania publicznych pieniędzy w przedsięwzięcia organizacji pozarządowych. W wielu rozwiązaniach europejskich i światowych skutecznym narzędziem jest m.in. system sprawnego sądownictwa i nadzór urzędów podatkowych. Wszystkie te aspekty wymagają analiz, które są prowadzone, przy tym jednak przedłużają one z konieczności zamknięcie prac nad ostatecznym sformułowaniem projektu ustawy o współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi.    Z wyrazami szacunku    Sekretarz stanu    Jerzy Widzyk    Warszawa, dnia 19 sierpnia 1999 r.