Debaty sejmowex789 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie rynku narkotykowego w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji nr 3414 posłanki na Sejm RP pani Izabelli Sierakowskiej w sprawie rynku narkotykowego w Polsce, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów i w porozumieniu z Ministerstwem Sprawiedliwości, przedkładam poniższe informacje.    Odpowiedź na pytanie, ile narkotyków krąży po polskim rynku, jest niemożliwa, ponieważ dane szacunkowe oparte na ilościach przechwyconego narkotyku są nieprecyzyjne. Natomiast problemy poruszone w treści interpelacji są w stałym zainteresowaniu właściwych służb państwowych.    Rzeczpospolita Polska, dokonując ratyfikacji Konwencji Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi z dnia 20 grudnia 1988 r., uznała, że nielegalny obrót tymi środkami stanowi działalność przestępczą o charakterze ponadnarodowym, której zwalczanie wymaga działań o najwyższym priorytecie i jest wspólną powinnością wszystkich państw, a dla osiągnięcia tego celu niezbędne są skoordynowane działania w ramach współpracy międzynarodowej.    Według ocen międzynarodowych instytucji zajmujących się kontrolą środków odurzających oraz analizy prowadzonych przez organy ścigania postępowań karnych Polska jest jednym z głównych szlaków przemytu narkotyków, a także poważnym ośrodkiem ich nielegalnej produkcji, w tym zwłaszcza amfetaminy.    Zorganizowany przemyt narkotyków na wielką skalę to zjawisko, którego dynamiczny rozwój w Polsce obserwuje się już od początku lat dziewięćdziesiątych. Polska stała się atrakcyjnym krajem dla międzynarodowych grup przestępczych wykorzystujących nasze terytorium do przemytu i tranzytu narkotyków. Główne przyczyny zainteresowania naszym krajem to: centralne położenie w Europie z dogodnymi szlakami komunikacyjnymi, otwarcie granic na przepływ ludzi i towarów, brak właściwego przygotowania, przeszkolenia i wyposażenia służb powołanych do ujawniania i zwalczania przestępczości związanej z przemytem i tranzytem narkotyków, a także brak odpowiednich, zgodnych ze standardami europejskimi, rozwiązań prawnych.    Sytuacja ta powoduje znaczny wzrost zagrożenia zarówno przemytem (ponad 50-krotny wzrost przypadków przemytu w okresie ostatniego 10-lecia), jak i tranzytem narkotyków przez Polskę. Narkotyki przechodzące przez nasze terytorium w tranzycie albo bezpośrednio docierają na rynki zachodnioeuropejskie, albo są w Polsce magazynowane, przepakowywane i w mniejszych ilościach przesyłane do innych krajów. Spowodowało to konieczność przeciwstawienia się tym niekorzystnym zjawiskom.    Z początkiem 1994 r. w Policji, a z dniem 1 czerwca tego samego roku - w prokuraturze powołano struktury organizacyjne specjalizujące się w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej, w tym narkotykowej. Dalsze działania organizacyjne przeprowadzone w Policji doprowadziły do instytucjonalnego wyodrębnienia w jej strukturach wyspecjalizowanych służb do walki z przestępczością narkotykową. Obie te struktury - do walki z przestępczością zorganizowaną i z przestępczością narkotykową, wespół z komórką organizacyjną zajmującą się przestępczością gospodarczą dały podstawy do utworzenia Centralnego Biura Śledczego.    W Departamencie Prokuratury Ministerstwa Sprawiedliwości utworzono wydział, który w 1996 r., po utworzeniu Prokuratury Krajowej, przekształcono w działające w jej strukturze Biur do Spraw Przestępczości Zorganizowanej.    W wyniku skoncentrowanych działań policji i prokuratury w krótkim czasie rozpoznana została działalność kilkuset groźnych grup przestępczych; zlikwidowano (w latach 1993-1998) 36 laboratoriów produkujących amfetaminę oraz blisko 2500 miejsc produkcji polskiej heroiny (w samym tylko 1998 r. - 470). W 1998 r. ujawniono 252 przypadki przemytu narkotyków.    Wysoka liczba ujawnionych miejsc produkcji narkotyków, znacząca liczba zatrzymań osób zajmujących się tzw. narkobiznesem oraz rozpracowanie kanałów przerzutu i produkcji narkotyków świadczy o rosnącej sprawności organów ścigania, w tym przede wszystkim wyspecjalizowanych służb policyjnych.    W 1997 r. stwierdzono 7915, a w 1998 r. - 16 432 przestępstw narkotykowych, co oznacza, iż w ciągu ostatnich 10 lat (w stosunku do 1989 r.) roczny poziom ujawnionej przestępczości narkotykowej wzrósł 7-krotnie. W latach 1996-1998 nastąpił największy wzrost przestępczości w zakresie handlu i udzielania narkotyków (z 397 do 1957 stwierdzonych przypadków). Dane te wskazują, iż w ostatnich latach organizacje przestępcze pozyskały ogromną rzeszę dealerów zajmujących się rozprowadzaniem narkotyków.    W celu dalszego zwiększenia efektywności walki z przestępczością narkotykową dokonano istotnych zmian legislacyjnych, m.in. przez spenalizowanie oraz zaostrzenie odpowiedzialności karnej za szczególnie groźne dla porządku prawnego działania. Ponadto stworzono nowe możliwości dla działań wykrywczych i dowodowych. Wśród licznych tego rodzaju rozwiązań do najistotniejszych należały:    - zaostrzenie odpowiedzialności karnej za udział w grupie przestępczej lub związku mającym na celu popełnienie przestępstwa,    - zaostrzenie odpowiedzialności karnej za nielegalne posiadanie broni;    - spenalizowanie zjawiska ˝prania pieniędzy˝ oraz posiadania środków odurzających i psychotropowych,    - rozszerzenie możliwości stosowania środków techniki operacyjnej przez Policję, UOP, Straż Graniczną, Inspekcję Celną oraz organy kontroli skarbowej w odniesieniu do zjawisk charakterystycznych dla przestępczości zorganizowanej, w tym takich działań operacyjnych jak dostawa niejawnie nadzorowania (Policja, UOP, Straż Graniczna oraz Inspekcja Celna) czy zakup kontrolowany (Policja, UOP);    - wprowadzenie prawnych możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osoby posiadającej istotne wiadomości o przestępstwie - w charakterze świadka anonimowego;    - uchwalenie ustawy o świadku koronnym, która stworzyła dla organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości możliwości skuteczniejszego pokonywania obowiązującej w zorganizowanych grupach przestępczych zmowy milczenia.    W Komendzie Głównej Policji opracowany został dokument ˝Propozycja strategii działań profilaktycznych wobec zjawiska narkomanii w Polsce˝ na rok 2000 (tekst w załączeniu).*)    Walka z przestępczością zależy w dużej mierze od woli i realnej współpracy państw dotkniętych tego rodzaju zagrożeniami. Z tych względów w latach 1993-1997 Polska inicjowała i rozwinęła współpracę międzynarodową w układach bilateralnych, regionalnych oraz na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych:    - w 1993 r. nawiązano bezpośrednią dwustronną współpracę pomiędzy prokuraturami Polski i Niemiec, którą poszerzono wkrótce na współpracę z organami ścigania państw skandynawskich;    - w grudniu 1993 r., z inicjatywy Polski i Szwecji, odbyła się pierwsza konferencja nt. zwalczania przestępczości zorganizowanej w regionie Morza Bałtyckiego, w której uczestniczyli przedstawiciele ministerstw spraw wewnętrznych, sprawiedliwości i innych kompetentnych instytucji 9 państw tego regionu. W jej wyniku dokonano oceny zagrożenia przestępczością w tym regionie;    - w maju 1996 r., podczas szczytu szefów rządów, z inicjatywy polskiej, powołana została Grupa Zadaniowa do Spraw Przestępczości Zorganizowanej w Regionie Morza Bałtyckiego, którą tworzą przedstawiciele premierów Danii, Estonii, Finlandii, Islandii, Litwy, Łotwy, Niemiec, Norwegii, Polski, Rosji oraz Szwecji. W jej pracach uczestniczą także w charakterze obserwatorów przedstawiciele Unii oraz Komisji Europejskiej. Generalnym celem grupy zadaniowej jest wypracowanie skutecznych, możliwych do szybkiego wprowadzenia metod zwalczania przestępczości zorganizowanej w regionie. Przedstawicielem premiera RP w tej grupie jest dyrektor Biura do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej.    W toku dotychczasowych działań grupa ta doprowadziła m.in. do utworzenia pomiędzy państwami regionu całodobowych punktów kontaktowych i opracowania programu pilotażowego walki z nielegalną produkcją i obrotem amfetaminą.    W 1996 r. Rzeczpospolita Polska przedstawiła projekt Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie przestępczości zorganizowanej zawierający propozycję definicji tego zjawiska oraz instrumenty służące jego zwalczaniu w skali globalnej. Projekt ten jest obecnie w końcowym stadium prac właściwych gremiów ONZ.    Włączając się w międzynarodowy nurt walki z przestępczością, w tym z jej najgroźniejszymi formami, w ostatnich latach Polska przystąpiła, ratyfikowała i w bieżącej działalności realizuje postanowienia:    - Europejskiej konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych,    - Europejskiej konwencji o ekstradycji,    - Europejskiej konwencji o zwalczaniu terroryzmu,    - Konwencji o przekazywaniu osób skazanych.    Wszystkie organy państwowe, realizujące zadania w zakresie zwalczania przestępczości związanej z produkcją i obrotem narkotykami, mają pełną świadomość, że uzyskane efekty - w postaci wykrytych przypadków tego typu przestępstw, odebranych ich sprawcom narkotyków, a więc znacznych korzyści majątkowych, postawionych w stan oskarżenia i skazanych przestępców - nie są adekwatne do wielkości problemu.    Poza tym generalnym problemem organów ścigania w uczynieniu skuteczną walki z tą najgroźniejszą formą przestępczości zorganizowanej jest brak odpowiedniego zaplecza finansowego i technicznego. We wszystkich państwach, które podjęły walkę z jednym z najniebezpieczniejszych i najgroźniejszych społecznie zjawisk współczesnej cywilizacji, przeznacza się na ten cel olbrzymie nakłady finansowe. Trzeba bowiem pamiętać, że zajmujące się nielegalną produkcją i obrotem środkami odurzającymi i psychotropowymi grupy przestępcze są znakomicie zorganizowane, a dysponując olbrzymimi środkami finansowymi uzyskiwanymi z tej działalności, posiadają możliwości wyposażenia w wysoce specjalistyczny sprzęt do produkcji i dystrybucji narkotyków, rozbudowy siatek dealerów, ale też i korumpowania służb wykrywczych.    Z poważaniem    Minister    Marek Biernacki    Warszawa, dnia 30 marca 2000 r.