Debaty sejmowex789 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zakresie przepisów dotyczących zakazu ustanawiania przez spółdzielnie mieszkaniowe spółdzielczych własnościowych praw do lokali mieszkalnych, spółdzielczych praw do

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację pani poseł Renaty Szynalskiej w sprawie niektórych przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Zgadzam się z zawartą w interpelacji opinią pani poseł, iż wejście w życie z dniem 24 kwietnia br. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (DzU z 2001 r. nr 4, poz. 27) wprowadza istotne zmiany w stosunkach własnościowych w spółdzielniach mieszkaniowych.    Jedna z tych zmian wynikająca z art. 37 polega na tym, że po wejściu w życie ustawy nie przewiduje się możliwości ustanawiania przez spółdzielnie mieszkaniowe na rzecz członków nowych spółdzielczych własnościowych praw do lokali mieszkalnych, spółdzielczych praw do lokali użytkowych, w tym garaży, ani praw do miejsc postojowych w wielostanowiskowych lokalach garażowych.    Ustanawiane do czasu wejścia w życie ustawy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie jest pełnym prawem własności, lecz tzw. ograniczonym prawem rzeczowym. Oznacza to, że właścicielem lokalu jest spółdzielnia, mimo że członek poniósł pełne nakłady związane z jego wybudowaniem.    Obecnie, dzięki zmianie wprowadzonej przez art. 37, członek spółdzielni, który zgodnie ze statutem i umową wniesie wkład budowlany stanowiący pełne koszty zadania inwestycyjnego w części przypadającej na jego lokal, uzyska prawo własności lokalu, znacznie korzystniejsze od dotychczasowego własnościowego prawa do lokalu.    Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych stwarza również możliwość przekształcenia na własność, ustanowionego przed jej wejściem w życie, własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego, w tym spółdzielczego prawa do garażu.    Na podstawie art. 39 ustawy, jeżeli lokal nie jest obciążony spłatą długów, ponosząc tylko koszty manipulacyjne, tzn. zawarcia umowy notarialnej oraz koszty założenia księgi wieczystej dla lokalu i wpisu do niej, wnioskodawca może zamienić dotychczasowe ograniczone prawo rzeczowe na odrębną własność tego lokalu.    Odpowiadając na zawarte w interpelacji pytania do pana premiera, uprzejmie informuję, co następuje.    Ad 1. Zgodnie z art. 46 ust. 1 w wypadku przeniesienia własności lokalu, do którego przed dniem wejścia ustawy w życie przysługiwało nabywcy spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, wpłata różnicy, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3, nie może przekraczać kwoty stanowiącej równowartość 3% aktualnej wartości rynkowej prawa własności lokalu. Oprócz tego wnioskodawca ponosi również koszty wyceny lokalu przez rzeczoznawcę majątkowego oraz, podobnie jak członkowie spółdzielni przekształcający własnościowe prawo do lokalu w odrębną własność, koszty umowy notarialnej, założenia księgi wieczystej i wpisu do niej.    W interpelacji podano. że koszty wyceny lokalu wynoszą 2% wartości lokalu. Jest to informacja błędna, gdyż np. w Warszawie średni koszt wyceny jednego mieszkania wynosi od 100 do 300 zł.    Odnosząc się do innych kosztów wymienionych w interpelacji, należy wyjaśnić, że przy omawianym przekształceniu nie jest wymagana opłata od czynności cywilnooprawnych pobierana przez urząd skarbowy, zaś wydatki związane z założeniem księgi wieczystej i wpisem do niej, których wysokość uzależniona jest od wartości lokalu, kształtować się mogą średnio na poziomie ok. 1% tej wartości.    Biorąc pod uwagę, że lokatorskie prawo do lokalu jest to prawo niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i wygasa z chwilą ustania członkostwa, nie ulega wątpliwości, iż stworzone przez ustawę warunki przekształcenia tego, związanego z licznymi ograniczeniami, prawa w pełną własność. są dla członków spółdzielni bardzo korzystne.    Informuję pana marszałka, że są to warunki porównywalne z wynikającymi z ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem skarbu państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością skarbu państwa, bowiem najemcy takich mieszkań mogą w najkorzystniejszym przypadku stać się ich właścicielami również za 5% wartości rynkowej.    Ad 2. Informuję pana marszałka, że nie mogę zgodzić się z opinią pani poseł, iż zmiany wprowadzone przez art. 46 ust. 1 ustawy są korzystne tylko dla nielicznych członków spółdzielni o wysokich i średnich dochodach. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że na koniec 1999 r. zasoby spółdzielcze stanowiło 3,3 mln mieszkań (28,5% zasobów ogółem), z tego na podstawie własnościowego prawa do lokalu zajmowanych było 2,2 mln mieszkań, a na warunkach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu ok. 1,1 mln mieszkań.    Z wyjątkiem grupy ok. 200 tys. członków zajmujących mieszkania spółdzielcze obciążone spłatą zadłużenia z tytułu kredytów zaciągniętych na ich budowę, przepisy ustawy pozwalają pozostałym członkom spółdzielni na przekształcenie we własność własnościowego i lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na bardzo preferencyjnych warunkach.    Dlatego też, nie godząc się z tezą pani poseł, że ustawa jest korzystna tylko dla nielicznych członków spółdzielni o wysokich i średnich dochodach, uważam, że jest wręcz odwrotnie. Wprowadzone przez ustawę warunki przekształcenia w odrębną własność dotychczasowych spółdzielczych praw do lokali mieszkalnych dotyczą ok. 3 mln członków spółdzielni, zaś znaczne ograniczenie kosztów z tym związanych pozwala na uwłaszczenie się nawet gospodarstwom domowym o przeciętnych dochodach. Koszty te są też zdecydowanie niższe od wymaganych uprzednio przez większość spółdzielni mieszkaniowych przy przekształcaniu lokatorskiego prawa do lokalu na własnościowe.    Ad 3. Opinia pani poseł, że przypadki nieuregulowanego stanu prawnego gruntów, na których zlokalizowane są budynki spółdzielcze, opóźnią przystąpienie niektórych spółdzielni do realizacji zadań wynikających z przepisów art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2, zobowiązującego spółdzielnie mieszkaniowe do wystąpienia z wnioskiem do właściwego organu w sprawach scaleń, podziałów, rozgraniczeń i zmian ewidencji gruntów i budynków, jest tylko częściowo słuszna.    Aczkolwiek ustawa nie pozwala na ustanawianie odrębnej własności lokali położonych w budynkach usytuowanych na gruntach o nieuregulowanym stanie prawnym, to nie wstrzymuje to możliwości wystąpienia przez spółdzielnię mieszkaniową na podstawie przepisów art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2, z wnioskiem do właściwego organu w sprawach scaleń, podziałów, rozgraniczeń i zmian ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do tych gruntów, których stan prawny jest uregulowany.    Należy dodać, że w celu ułatwienia likwidacji odziedziczonych z przeszłości nieprawidłowości dotyczących własności gruntów pod częścią budynków spółdzielczych ustawa w art. 35 przyznaje spółdzielni roszczenie do właściciela o przeniesienie własności gruntu za wynagrodzeniem.    Ponadto, jeżeli właścicielem gruntu jest skarb państwa, gmina albo związek międzygminny, zamiast bardziej kosztownego przeniesienia własności gruntu może być ustanowione po niższych kosztach prawo użytkowania wieczystego gruntu.    Ustawa zawiera również ułatwienia w przypadku gdy grunt posiada nieuregulowany stan prawny, bowiem ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów lub innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niego prawa rzeczowe. Spółdzielnia może wystąpić o stwierdzenie nabycia własności takiego gruntu w drodze swoistego ˝zasiedzenia˝, na warunkach szczególnych. Nie będzie bowiem musiała wskazywać tzw. ˝strony zasiedzenia˝, co byłoby zresztą niemożliwe ze względu na nieuregulowany stan prawny, i nie będą spółdzielnię obowiązywały terminy zasiedzenia (20 lat w dobrej wierze i 30 lat w złej wierze). Wystarczy, że wykaże posiadanie nieruchomości gruntowej w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz fakt legalnej zabudowy tego gruntu przed ww. dniem.    Wyrażam pogląd, że przepisy art. 35 upraszczające zasady i pozwalające na uregulowanie stanu prawnego gruntów, na których zlokalizowane są budynki spółdzielcze, mają bardzo istotne znaczenie dla spółdzielni i ich członków.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Piotr Mync    Warszawa, dnia 14 maja 2001 r.