Debaty sejmowex789 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji osób ubezpieczonych pozbawionych świadczeń z ZUS

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją posła Stanisława Steca, przesłaną przy piśmie z dnia 30 marca br., SPS-0202-6167/01, w sprawie sytuacji osób pozbawionych świadczeń z ZUS uprzejmie wyjaśniam, co następuje.    Zgodnie z art. 229 Kodeksu pracy każdy pracodawca ma obowiązek wykonywania i finansowania badań profilaktycznych swoich pracowników. W szczególności - zgodnie z § 4 - pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.    Zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 69, poz. 332, z późn. zm.) badanie profilaktyczne kończy się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym:    - brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku,    - przeciwwskazania zdrowotne do pracy na określonym stanowisku.    Kontroli badań profilaktycznych oraz oceny prawidłowości wydawania i dokumentowania ww. orzeczeń lekarskich - zgodnie z § 10 powołanego rozporządzenia - dokonują wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, a w przypadku gdy badanie wykonuje lekarz zatrudniony w tym ośrodku, jednostka badawczo-rozwojowa w dziedzinie medycyny pracy.    Jak z powyższego wynika, lekarz medycyny pracy może wypowiadać się tylko w sprawie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych (bądź ich braku) do pracy na określonym stanowisku, a nie do pracy w ogóle. Wydane przez niego orzeczenie służy wyłącznie do celów zatrudnienia na określonym stanowisku pracy i nie może stanowić podstawy do uznania pracownika za niezdolnego do pracy zarobkowej w stopniu uprawniającym do renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.    Zgodnie bowiem z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118, ze zm.) uzyskanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest uzależnione m.in. od istotnej utraty zdolności do pracy zarobkowej, a nie jedynie do pracy na określonym stanowisku. Uszczerbek na zdrowiu, nawet poważny, pozostający bez wpływu na możliwość wykonywania pracy nie uzasadnia prawa do renty. Ubezpieczenie społeczne powinno bowiem zapewnić rentę tylko w razie istotnego zmniejszenia możliwości osiągania dochodów z pracy zarobkowej. Za niezdolną do pracy może być w związku z tym uznana osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowita niezdolność do pracy ma miejsce wówczas, gdy nastąpiła utrata zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Częściowo niezdolną do pracy w rozumieniu cytowanej wyżej ustawy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Pojęcie posiadanych kwalifikacji jest rozumiane bardzo szeroko. Przy ocenie niezdolności do pracy powinien być brany pod uwagę nie tylko zawód wyuczony w sensie wykształcenia, lecz wszystkie doświadczenia zawodowe osoby zainteresowanej, a także możliwość pracy w zawodach dostępnych z punktu widzenia jej kwalifikacji i predyspozycji.    Osoby, które utraciły zdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie, a byłyby zdolne do pracy w innym zawodzie po odpowiednim przekwalifikowaniu, mogą mieć przyznaną rentę szkoleniową na okres 6 miesięcy (z możliwością przedłużenia do 36 miesięcy ze względu na program przekwalifikowania zawodowego).    Nie ma zatem możliwości orzeczenia częściowej niezdolności do pracy w stosunku do osoby, która jest częściowo niezdolna, ale tylko do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia, natomiast mogłaby podjąć inną pracę zgodną z posiadanymi kwalifikacjami albo po przekwalifikowaniu zawodowym.    Przy ocenie, czy osoba zainteresowana jest niezdolna do pracy zarobkowej w rozumieniu ustawy emerytalnej, jak również czy celowe jest przekwalifikowanie zawodowe, lekarz orzecznik nie może oceniać wyłącznie zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku, lecz jest zobowiązany brać pod uwagę następujące okoliczności:    - charakter i przebieg procesów chorobowych oraz ich wpływ na stan czynnościowy organizmu,    - sprawność psychofizyczną organizmu oraz stopień przystosowania do ubytków anatomicznych, kalectwa, skutków choroby,    - posiadane kwalifikacje, wiek, zawód, wykonywane czynności i warunki pracy oraz możliwości dalszego wykonywania pracy zarobkowej,    - możliwość przywrócenia zdolności do pracy przez leczenie i rehabilitację.    Osoba ubiegająca się o rentę z tytułu niezdolności do pracy musi zatem poddać się badaniu przez lekarza orzecznika ZUS, bo tylko jego orzeczenie stanowi dla organu rentowego podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Fakt, że wcześniej uzyskała orzeczenie lekarza medycyny pracy o przeciwwskazaniach zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku, nie może być traktowany jako gwarancja prawa do renty. Orzeczenie lekarza medycyny nie stwierdza przecież niezdolności do pracy. Wskazuje jedynie na konieczność zmiany stanowiska (rodzaju) pracy na takie, do którego nie ma przeciwwskazań zdrowotnych.    Z poważaniem    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 24 kwietnia 2001 r.