Odpowiedź na interpelację w sprawie przesłanek przekazywania niektórych śledztw prokuraturom nadrzędnym lub rejonowym innym niż właściwe miejscowo
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Zygmunta Jerzego Szymańskiego, skierowaną do ministra sprawiedliwości - prokuratora generalnego, dotyczącą oceny przebiegu postępowania przygotowawczego Prokuratury Rejonowej w Puławach (o sygnaturze 3 Ds 1847/01) prowadzonego w sprawie przekazania w sierpniu 2001 r. w Rykach korzyści majątkowej dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Rykach Jerzemu Ojrzyńskiemu w kwocie 1000 zł przez Jadwigę Graczyk w związku z pełnieniem przez niego funkcji publicznej, tj. o przestępstwo art. 228 § 1 K.k., uprzejmie informuję, że akta tej sprawy zbadane zostały w Biurze Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej. Badanie to potwierdziło zasadność zarzutów wysuwanych przez pana posła Zygmunta Jerzego Szymańskiego dotyczących zwłaszcza przebiegu tego postępowania, w szczególności braku właściwej jego dynamiki i koncentracji czynności procesowych. Ustalono, że w dniu 13 listopada 2001 r. do Prokuratury Rejonowej w Puławach wpłynęło pisemne zawiadomienie prowadzących Zakład Pogrzebowy w Rykach małżonków Mirosława Graczyka i Jadwigi Graczyk, z treści którego wynikało, że dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Rykach Jerzy Ojrzyński w sierpniu 2001 r. przyjął od Jadwigi Graczyk korzyść majątkową w kwocie 1000 zł w zamian za zapewnienie im wyłączności na nieodpłatne świadczenie usług w zakresie zabezpieczenia (przechowywania) zwłok osób zmarłych w tamtejszym szpitalu. W dniu 22 grudnia 2001 r. w sprawie tej wszczęto dochodzenie o przestępstwo z art. 228 § 1 K.k., po dokonaniu czynności sprawdzających w trybie art. 307 Kodeksu postępowania karnego. Czteromiesięczny okres prowadzenia tego dochodzenia nie został prawidłowo wykorzystany, bowiem stopień zaawansowania postępowania jest niezadowalający. Z tych względów skierowano stosowne pismo do prokuratora apelacyjnego w Lublinie, zawierające krytyczną ocenę przebiegu tego postępowania, z poleceniem objęcia go nadzorem służbowym Prokuratur Okręgowej i Apelacyjnej w Lublinie, a celem wyjaśnienia okoliczności sygnalizowanych przez pana posła nakazano także wdrożenie stosownego postępowania służbowego względem prokuratora prowadzącego to postępowanie. Ustosunkowując się do pytań pana posła Zygmunta Szymańskiego zawartych w jego interpelacji, uprzejmie informuję, że jako decyzje błędne uznano w tej sprawie zarówno dwukrotne wezwanie i przesłuchanie Jerzego Ojrzyńskiego w charakterze świadka w dniu 1 i 22 lutego br. jak i jego wcześniejsze rozpytanie w dniu 16 grudnia 2001 r. w ramach wspomnianych czynności sprawdzających. W związku z tym mógł on uzyskać wiedzę o ˝personalnym źródle informacji˝, chociaż od strony formalnoprawnej Kodeks postępowania karnego nie wyklucza możliwości wcześniejszego przesłuchania w charakterze świadka osoby, której ewentualnie w tym samym postępowaniu przedstawione zostaną zarzuty popełnienia przestępstwa. Zgodnie jednak z treścią art. 183 § 1 K.p.k. świadek taki ˝może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby narazić jego lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub wykroczenie˝. W zakresie pytania (drugiego) pana posła sugerującego celowość ˝przekazywania do prokuratury nadrzędnej lub za jej pośrednictwem do innej miejscowo prokuratury rejonowej...˝ śledztw prowadzonych w sprawie przestępstw popełnionych na terenie społeczności o wysokim stopniu zintegrowania, w szczególności czynów... których sprawcami są najczęściej osoby z miejscowego tzw. establishmentu...˝, w tym i przedmiotowego postępowania, pragnę przedstawić stanowisko, jakie w tej kwestii prezentuje Sąd Najwyższy. Stanowisko Sądu najwyższego dotyczy wprawdzie przekazywania postępowań sądowych, ale może być ono odpowiednio uwzględnione wobec organów prokuratury. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się mianowicie, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu winno następować jedynie wówczas, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o zasadności zarzutów i braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. ˝Nie oznacza to jednak, iż sąd miejscowo i rzeczowo właściwy nie powinien rozpoznawać sprawy przeciwko osobom zajmującym na obszarze jego właściwości odpowiedzialne stanowiska w hierarchii administracyjnej, samorządowej bądź pełniących odpowiedzialne funkcje˝. (...) Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie unikały prowadzenia spraw dla nich trudnych z uwagi na stanowisko bądź pełnioną przez oskarżonego funkcję. Przekazywanie spraw tego typu innemu sądowi nie może być podyktowane dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wręcz przeciwnie, stwarzałoby iluzję nierówności wobec prawa, wyróżniając lub dyskryminując - w zależności od punktu widzenia - osoby, których sprawy nie byłyby rozpoznawane przez sądy miejscowo właściwe (postanowienie SN z 17.05.2001 r. IV Ko 21/01 OSNKW 2001/7-8/58). Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie występują żadne wspomniane wyżej realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego przeprowadzenia tego śledztwa w Prokuraturze Rejonowej w Puławach, ani też nie zachodzą żadne procesowe przesłanki wyłączenia poszczególnych prokuratorów tej jednostki, określone w art. 40 § 1 pkt 1-6 K.p.k., a przy tym prokuratorzy ci mają ustawowo zagwarantowany atrybut niezależności w sprawowaniu swej funkcji (odpowiedni do konstytucyjnie zagwarantowanej dla sędziów niezawisłości), stąd w pełni podzielając argumenty przytoczone przez Sąd Najwyższy i odnosząc je do okoliczności przedmiotowej sprawy, nie widzę podstaw do przekazania tej sprawy do innej prokuratury rejonowej lub okręgowej. W zakresie pytania trzeciego interpelacji pana posła Zygmunta Szymańskiego dotyczącego udzielenia przez prokuratura prowadzącego postępowanie przygotowawcze w tej sprawie nieprawdziwej informacji o stanie śledztwa dziennikarzowi telewizji publicznej, uprzejmie informuję, że w kwestii tej zlecono prokuratorowi apelacyjnemu w Lublinie przeprowadzenie stosownego postępowania służbowego, m.in. w celu wyjaśnienia okoliczności i zakresu informacji, jakie zostały przekazane dziennikarzowi, albowiem nie zostały one na tyle jednoznacznie sprecyzowane w przedmiotowej interpelacji, by zająć w tej mierze zdecydowane stanowisko. O wyniku tego postępowania służbowego, jak i postępowania przygotowawczego prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej w Puławach, zostanie pan poseł poinformowany odrębną korespondencją prokuratora apelacyjnego w Lublinie. Z poważaniem Prokurator krajowy Karol Napierski Warszawa, dnia 21 marca 2002 r.
- Interpelacja w sprawie zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1999 r. dotyczącego trybu i warunków przyznawania dotacji z budżetu państwa na dofinansowanie inwestycji infrastrukturalnych realizowanych w systemie robót publicznych
- Interpelacja w sprawie weryfikacji uprawnień kombatanckich nabytych przez żołnierzy byłego KBW prowadzonej przez Urząd ds. Kombatantów
- Interpelacja w sprawie planowanych zmian w zarządzaniu gospodarką wodną w Polsce
- Odpowiedź na interpelację w sprawie realizacji zadań wynikających z programu informowania społeczeństwa ˝Polska wieś w Unii Europejskiej˝
- Interpelacja w sprawie cywilnych ofiar, które doznały trwałego kalectwa w czasie wojny